Op.Dr.Hüseyin Topçu
Doğumsal Benler (Nevüsler) Nedir?
Doğumsal
ben nedir ?
Doğumsal (Konjenital Nevüsler) ben, bebek doğduğu zaman
vücudunda bulunan ve zaman içinde değişim gösterebilen kahverengi benlere
verilen isimdir. Bu benlerden küçük çaplı olanlar, nadiren doğum sırasında
mevcut olmayıp, yaşamın ilk 2 yılında ortaya çıkabilir ki bunlara “geç ortaya
çıkan doğumsal ben” adı verilir.
Doğumsal
benler kaça ayrılır ?
Doğumsal benler, çocuğun bedeni gelişip
büyüdükçe, onunla orantılı olarak büyüme gösterir. Bu benler, erişkin yaşta
ulaşacakları nihai büyüklüklerine (çaplarına) göre 4 gruba ayrılır.
-1.5 cm’den küçük olanlara “küçük
doğumsal ben”
-1.5-20 cm arasında olanlara “orta büyüklükte
doğumsal ben”
-20 cm’den büyük olanlara “büyük
doğumsal ben”
-40 cm’den büyük olanlara “dev doğumsal
ben” denir.
Doğumsal
benler ne sıklıkta görülür ?
Küçük doğumsal benler yaklaşık olarak
100 doğumda bir, büyük olanlar 20 000 doğumda bir ve dev doğumsal benler 500
000 doğumda bir görülür.
Doğumsal
benlerin görünümü nasıldır?
-Küçük ve orta çaplı doğumsal benler
genellikle keskin sınırlı, düz yüzeyli, açık ya da koyu kahverengi lekeler
şeklinde, kimi zaman da üzeri pütürlü kahverengi kabartılar olarak ortaya
çıkar. Üzerlerindeki renklerde hafif farklılıklar (kahverengi tonları, siyah,
gri gibi) olabilir ve yüzeylerinde etraf deriden daha yoğun ve belirgin kıllar
bulunabilir. Zaman içinde yüzeyde pütürlenme ya da mevcut olan kabartılarda
daha da belirginleşme ve ince kıllarda kalınlaşma görülebilir.
-Büyük çaplı doğumsal benler, kahverengi
ya da siyah renkli deriden kabarık plaklar şeklindedir, sıklıkla üzerlerinde
“kaldırım taşı” benzeri kaba pütürler ve sert kıllar bulunur. Sıklıkla,
açık-koyu kahve, siyah, gri gibi farklı renkleri içerir.
-Dev doğumsal benler, genellikle sırt
gibi vücudun geniş bir yerinde yerleşir ve derinin büyük bir kısmını kaplar.
Kahverengi ve siyah renkli minik ve büyük kabartılar, kalın, sert kıllar içerir
-Büyük ve dev doğumsal benlerin
etrafında birkaç adet ya da çok sayıda daha küçük çaplı “uydu” (satelit) adı
verilen benler bulunabilir.
Doğumsal
benler tehlikeli midir ?
Doğumsal benlerin üzerinde nadir de olsa
deriye renk veren melanosit adlı hücrelerden köken alan “melanom” adı verilen
ben kanseri gelişebilir. Melanom gelişme riski benin büyüklüğü ile ilişkilidir.
Küçük ve orta boydaki benler için risk
çok düşüktür ve genellikle ergenlik çağından sonra ortaya çıkar. Büyük ve dev
doğumsal benler için ise risk belirgin olarak daha yüksektir (%4.5-10) ve
melanom gelişimi ilk yaşlarda, çoğunlukla ergenlik öncesi olabilir.
Özellikle baş, boyun ve sırtta yerleşen
büyük ve dev doğumsal benlerin varlığında “nörokütanöz melanozis” adı verilen
santral sinir sistemi tutulumunun eşlik ettiği hastalık da görülebilir. Bu
durumda sıklıkla ilk 3 yaş içerisinde bebekte sürekli bir uyuklama hali,
huzursuzluk, baş ağrıları, tekrarlayan kusmalar ve epilepsi nöbetleri şeklinde
bulgular görülür.
Doğumsal
benler nasıl takip edilmelidir ?
Doğumsal benlerin takibi hastadan
hastaya farklılık gösterir. Benin yerleşim yeri, büyüklüğü,
kozmetik ve psikososyal açıdan yarattığı
olumsuz etkileri göz önüne alınmalıdır.
Küçük boyutlu ve düzgün yüzeyli, vücudun
kolayca izlenebilecek bir alanına yerleşmiş doğumsal benler düzenli aralıklarla
(6 ay-1 yıl gibi) dermatologlar tarafından takip edilebilir. Takip dermoskopik
inceleme ile yapılmalıdır. Dermoskopik inceleme, benlerin dermoskop adı verilen
bir cihazla incelenmesi yöntemidir. Dermoskop, özel ışık sistemi olan bir
büyüteç gibi düşünülebilir. Bu özel ışık sistemi sayesinde doktora derinin üst
tabakalarını inceleme olanağı verir. Böylece bende potansiyel olarak
oluşabilecek kanser gelişimi açısından meydana gelebilecek değişiklikler daha
erken dönemde saptanabilir. Esasında küçük çaplı benlerde, kanser gelişme riski
genellikle ergenliğe giriş sonrası olduğundan, çocuğun lokal anesteziye hazır
olabileceği 12-13 yaşlarını beklemek daha mantıklı olup, bu arada da benin
takibi uygun olur. Saçlı deri gibi takibi zor olan bölgedeki benler ise, gerekirse
takibe alınmadan hemen cerrahi olarak çıkartılabilir.
Büyük boyutlu, yüzeyi düzgün olmayan,
hızla değişiklik gösteren (büyüme, kabarma, renk değiştirme gibi) doğumsal
benler dermatolog tarafından değerlendirildikten sonra sıklıkla en erken
dönemde cerrahi olarak çıkartılır.
Doğumsal
benlerin cerrahi olarak çıkartılması tehlikeli midir ?
Sanılanın aksine benlerin çıkartılması
bir tehlike arz etmez, tersine kanser şüphesi taşıyan bir benin erken dönemde
ve uygun teknikle çıkartılması hayat kurtarabilir.
Doğumsal
benlerin üzerinde kanser gelişme riski azaltılabilir mi ?
Güneş ışığı kanser gelişiminde ek bir
risk faktörüdür. Bu nedenle hem beni hem de giysi dışında kalan derinin
tamamını güneş ışığından korumalıdır. Bunun için saat 10:00-17:00 arasında
mecbur kalmadıkça kızgın güneş altına çıkmamalı, çıkmak zorunda kalındığında
ise en az 30 koruma faktörlü güneşten koruyucu kremler kullanılmalı, geniş
kenarlı şapka ve giysilerle çıplak ten örtülmeye çalışılmalıdır.
Daha fazla bilgi için uzmanla iletişime geçin
Op. Dr. Hüseyin Topçu
Adres: Kazımdirik Mh. 186/1 Sk. Doktorlar Sitesi No:1A
Bornova/İzmir
Telefon: 0 (507) 744 75 85
***Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir, işlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
KVKK Aydınlatma Metnini Sitemizden Okuyabilirsiniz.
-KVKK aydınlatma metnine uygun olarak kişisel verilerimin işlenmesine onay veriyorum.
-Gizlilik ve Veri Koruma Politikası çerçevesinde tarafıma, pazarlama ve iletişim amaçlı ileti gönderilmesini izin veriyorum.
-6698 sayılı kanuna istinaden (KVKK) onay veriyorum.
Geniş bilgi için iletişime geçebilirsiniz
İletişim bilgilerim ise aşağıdaki gibidir:
Telefon: 0 (507) 744 75 85
Adres: Kazımdirik Mahallesi 186/1 Sokak Doktorlar Sitesi No:1A Bornova/İzmir
Mail: opdrhustopcu@gmail.com